24 Styczeń 2018    |    Felicja, Rafał, Tymoteusz

menu górne

  • ASF

    UWAGA! AFRYKAŃSKI POMÓR ŚWIŃ

  • SIR

    Sieć na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich

  • Hotele SODR

    Nasze hotele w Modliszewicach i Sandomierzu zapraszają

  • Zapraszamy do SODR

    Świętokrzyski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach zaprasza 

Warto pamiętać na wiosnę

Warto pamiętać na wiosnęNadchodzi wiosna, a więc czas intensywnych prac w rolnictwie. Rolnicy prowadzący gospodarstwa ekologiczne stają ponownie przed problemem związanym z właściwym nawożeniem i ochroną swoich upraw. Trzeba przyznać, że mają ograniczone możliwości w tym zakresie. Zgodnie z założeniami rolnictwa ekologicznego zabronione jest stosowanie nawozów syntetycznych. Dlatego najważniejszym zadaniem rolnika ekologicznego jest stworzenie optymalnych warunków dla wzrostu i rozwoju roślin.

 

Tylko prawidłowo odżywione rośliny są w stanie wydać wysokie i dobrej jakości plony. Dodatkowo są mniej podatne na inwazję ze strony chorób i szkodników. Zdrowotność roślin, a co się z tym wiąże wysokość i jakość plonów związana jest z wieloma czynnikami:
  • dobór odmian
  • zdrowotność materiału siewnego czy nasadzeniowego
  • prawidłowe zmianowanie
  • należyta uprawa gleby
  • terminowe wykonanie zabiegów uprawowych i pielęgnacyjnych
  • właściwy zbiór i przechowywanie
  • właściwości gleby
  • zasobność w składniki pokarmowe – makro- i mikroelementy
  • ochrona roślin przed chorobami i szkodnikami
  • przebieg pogody w okresie wegetacji

 

Dzięki właściwemu postępowaniu rolnicy mogą mieć bezpośredni wpływ na większość z tych czynników. W porę mogą zapobiegać występowaniu niekorzystnych dla roślin uprawnych organizmów.

 

Nasze rośliny, oprócz działania szkodników czy też chorób, mogą także ucierpieć w wyniku naturalnych czynników pogodowych lub też błędów w uprawie. Choroby, których działanie uwarunkowane jest przez wyżej wymienione przyczyny nazywamy chorobami fizjologicznymi roślin. Pośpiechy, uszkodzenie przez mróz czy też niedobór składników pokarmowych u roślin to tylko nieliczne ich przykłady. Nieinfekcyjne choroby roślin wywołuje najczęściej brak lub nadmiar składników pokarmowych.

Związki pokarmowe nie zawsze występują w glebie w takich formach i ilościach, w jakich są pobierane przez korzenie roślin. Istnieje więc ścisła współzależność pobierania jednego składnika od pozostałych. Na przykład wapń w glebie blokuje lub też utrudnia pobieranie przez rośliny manganu, cynku, boru i fosforu. Rośliny cierpiące na niedobory tych składników nie rozwijają się prawidłowo i chorują. Choroby spowodowane brakiem lub niedostatkiem składników pokarmowych nazywane są fizjologicznymi. Dlatego ważna jest systematyczna obserwacja roślin, które swoim wyglądem informują nas o niedoborach składników pokarmowych.

Najszybciej przemieszczają się w roślinach azot, fosfor i potas. Objawy niedoboru tych pierwiastków początkowo widoczne są na najstarszych liściach. Pozostałe makro- i mikroelementy migrują w roślinach wolniej i dlatego objawy ich niedoboru lub nadmiaru w pierwszej kolejności widoczne są na najmłodszych liściach.

 

Azot

Objawy niedoboru:

  • zahamowanie wzrostu roślin
  • jasnozielone zabarwienie roślin, żółkniecie starszych liści
  • chloroza całej blaszki liściowej łącznie z nerwami
  • ziarno niewyrównane z obniżoną zawartością białka
  • niskie, słabej jakości plony


Objawy nadmiaru:

  • wybujały nienaturalnie wzrost
  • liście nienaturalnie duże, miękkie
  • wzrost podatności roślin na uszkodzenia mrozowe
  • zwiększona podatność na inwazję szkodników i chorób

 

Fosfor

Objawy niedoboru:

  • zmiana zabarwienia najstarszych liści na czerwony, fioletowy lub granatowy
  • nienaturalne wznoszenie liści stromo w górę
  • zahamowanie wzrostu korzeni, łodyg i liści
  • słaby rozwój kolb i ziarniaków kukurydzy
  • zniekształcenie kwiatów, nasion i owoców
  • obniżona zawartość białka i niska zdolność kiełkowania nasion


Objawy nadmiaru:

  • występują stosunkowo rzadko
  • zahamowanie pobierania żelaza

 

Potas

Objawy niedoboru:

  • zahamowanie wzrostu
  • zwiędnięty pokrój rośliny
  • ciemno-niebiesko-zielona barwa początkowo najstarszych liści
  • bielenie i zasychanie brzegów blaszek liściowych
  • niskie i słabej jakości plony
  • ciemnienie miąższu bulw ziemniaków


Objawy nadmiaru:

  • występują stosunkowo rzadko
  • zahamowanie pobierania magnezu i wapnia – objawy niedoboru tych pierwiastków
  • ogórki wytwarzają gruszkowatego kształtu owoce
  • na owocach pomidorów tworzą się zielone, trudno dojrzewające, twarde plamy

 

Wapń

Objawy niedoboru:

  • niski odczyn gleby
  • spowolnienie rozwoju i obniżka plonów
  • najmłodsze liście poskręcane z końcami do dołu
  • żółknięcie i zasychanie końców liści zwłaszcza najmłodszych
  • zamieranie wierzchołków wzrostu pędów
  • śluzowacenie korzeni
  • zamieranie korzeni włośnikowych
  • gorzka plamistość podskórna owoców
  • niska odporność na choroby grzybowe


Objawy nadmiaru:

  • zbyt wysoki odczyn gleby
  • występowanie chorób fizjologicznych: parch ziemniaka, chloroza łubinu
  • mogą pojawić się objawy niedoborów magnezu, potasu, manganu, żelaza, boru
  • chloroza liści

Magnez

Objawy niedoboru:

  • chloroza między nerwami dolnych liści
  • u zbóż pasiastość lub paciorkowatość liści
  • żółknięcie i opadanie liści


Objawy nadmiaru nie są obserwowane.

Żelazo

Objawy niedoboru:

  • chloroza między nerwami najmłodszych liści
  • żółte zabarwienie całych blaszek liściowych
  • drobnienie liści

 

Siarka

Objawy niedoboru:

  • liście chlorotyczne z odcieniem czerwonym
  • drobnienie liści i pokroju rośliny
  • rzepak – słabe kwitnienie i zawiązywanie łuszczyn
  • spadek jakości plonu


Objawy nadmiaru występują bardzo rzadko.

Bor

Objawy niedoboru:

  • zgorzel liścia sercowego i zgnilizna korzeni – buraki
  • niska zawartość cukru
  • słabe zawiązywanie kwiatów i owoców
  • mniejsza liczba łuszczyn i nasion rzepaku
  • chlorozy, nekrozy i deformacje liści


Objawy nadmiaru:

  • chloroza i nekroza począwszy od brzegów dolnych liści
  • opadanie liści
  • nekrotyczne plamki o pomarańczowym bądź czerwonym zabarwieniu
  • zahamowanie kwitnienia

 

Mangan

Objawy niedoboru:

  • szarobrunatne plamy między nerwami liści – zboża
  • cętkowane chlorozy i nekrozy liści i łodyg
  • spadek plonu korzeni i liści – buraki
  • zmniejszenie odporności na choroby grzybowe – głównie podstawy źdźbła
  • mniejsza zawartość witamin


Objawy nadmiaru:

  • występuje na glebach kwaśnych
  • na starszych liściach oraz łodygach pojawiają się czarno- brązowe punkty
  • chloroza brzegów liści
  • występuje niedobór żelaza, magnezu i/oraz wapnia

 

Miedź

Objawy niedoboru:

  • bielenie młodych i chloroza starszych liści
  • kłosy zbóż wypełnione pośladem
  • spadek ilości białka
  • niska odporność na choroby grzybowe
  • ograniczenie rozwoju generatywnego (kwiaty, owoce)


Objawy nadmiaru:

  • występuje najczęściej na glebach o pH < 5
  • żółknięcie młodych liści
  • może wywołać niedobór żelaza, cynku i molibdenu
  • uszkodzenia ścian komórkowych w korzeniach
  • zakłócenie wzrostu korzeni
  • tolerancja poszczególnych roślin na miedź jest zróżnicowana; niektóre rośliny pobierają mniej miedzi, inne natomiast potrafią wydalać nadmiar miedzi bądź też przekształcają ją do nieszkodliwej postaci

 

Cynk

Objawy niedoboru:

  • liście są małe, a ich końcówki białe
  • zahamowanie wzrostu rośliny (karłowatość)
  • na drzewach owocowych rozetowatość liści, zahamowany wzrost gałęzi, młode pędy obumierają, liście opadają zbyt wcześnie
  • u winorośli występują wybujałe pędy boczne i małe grona
  • chloroza na starszych i średniej wielkości liściach


Objawy nadmiaru:

  • działa toksycznie, rośliny wykazują różną tolerancję na zwiększony poziom cynku, niektóre potrafią odkładać jego nadmiar
  • hamuje przyrost korzeni na długość
  • młode liście wykazują objawy chlorozy
  • występuje niedobór żelaza

 

Molibden

Objawy niedoboru:

  • objawy przypominają niedobór azotu
  • słabe wykorzystanie nawozów azotowych
  • wzrost podatności na choroby i szkodniki
  • mniejsza produkcja pyłku przez kwiaty
  • gorsze zawiązywanie nasion i owoców
  • obniżona zimotrwałość


Objawy nadmiaru:

  • rośliny bez szkody znoszą wysoki poziom molibdenu



Niedoborom składników pokarmowych i powodowanym przez nie chorobom fizjologicznym łatwo jest zapobiegać poprzez zastosowanie właściwego nawożenia. Nie zawsze konieczne jest sięganie po preparaty ochrony roślin. Tym bardziej, że w przypadku tego rodzaju chorób nie przyniosą pożądanego efektu.

W przypadku zaobserwowania na roślinach objawów zbliżonych do opisanych powyżej warto wykonać także analizę zasobności gleby.
Marta Ośka